Twitter response:

Değerler Eğitimi

“Nasıl Bir İnsan Yetiştirmek İstiyoruz?”

Her anne babanın ara ara kendine sorması gereken bir sorudur. İyi okulları bitirmiş başarılı bir insan mı? Sorumluluk sahibi bir insan mı? Özgüvenli, kendini iyi ifade eden bir insan mı? Vatana millete hayırlı bir insan mı? Yoksa mutlu bir insan olsun yeter mi? Bu listeyi istediğimiz kadar uzatabiliriz. Herkese göre farklılıklar gösterebilir. İşte bu liste ile anne baba olarak hayatta önem verdiğimiz değerler ve çocuğumuzda olmasını istediğimiz değerler ortaya çıkmaktadır.

Anne babalar olarak sormamız gereken ikinci soru “Peki içinde bulunduğumuz ortam ve çevre istediğimiz değerlere sahip çocukları yetiştirmek için uygun mu?” Her şeyi çocuklarımız adına düşünüp yaparken sorumluluk sahibi olabilecekler mi? Bu kadar şiddeti televizyonlarda seyrederken barışçıl olabilecekler mi? Aşırı koruma ve müdahaleci davranırken özgüvenleri gelişecek mi? Biz şimdi onlar mutlu olsun, üzülmesinler diye uğraşırken, onlar mücadele etmeden mutlu olabilecekler mi? …

Değerler,davranışlarımıza yön veren standartlardır. Hayatımızın her yerinde her zaman zihnimizdeki çeşitli değerlerle harekete geçeriz. Bu nedenle değerler, tutum ve davranışlarımızla yakından ilişkilidir, onlara yön verir. Sevgi, saygı, mutluluk, doğru davranış, insanlık onuru, dürüstlük, şiddetten kaçınma, hoşgörü vb. gibi temel insani değerler insanın en iyi tarafını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Kısacası; değerler sosyal yaşamımızı düzenler, kolaylaştırır. Ancak içinde yaşadığımız dünyada bazı değerler çok hızlı değişmektedir. Değişim kaçınılmazdır, ancak hızlı değişim bireylerin uyum sağlamasını zorlaştırabilir. Bu hızlı değişim artık kuşaklar arasında değil, aile içinde bile çatışmalara yol açmaktadır. Aile ve okul tarafından verilen değerlerle televizyon ve dış dünyanın verdiği değerler çoğu zaman farklılık göstermektedir. Bu noktada anne babaların işleri daha da zorlaşmaktadır. Hızlı ve baş döndürücü şekilde değişim içinde olan değerler, bunlarla baş etmek zorunda kalan ve değer karmaşası yaşayan çocuklar için değer aktarımı çok daha önemli bir hale gelmiştir.

Değerler nasıl öğrenilir?

Değerlerin öğrenilmesi sosyal bir öğrenmedir. Çocuğun gördüğü ilk sosyal kurum aile olduğu için çocuğun değer sisteminin oluşmasında aile önemli bir yere sahiptir. Ailede değerler model alma ve anne babayı taklit etme şeklinde oluşmaya başlar. Çocukların davranış ve tutumlarının sonucunda çevrelerinden gördükleri tepki ve yorumlarla gelişir. Geçmişte değerlerin çoğu aile içinde yaşantı ile aktarılırken, artık sadece yaşantı yeterli olmamakta anne babaların bu konuda bilinçli çaba sarf etmeleri gerekmektedir.

Değerleri kazandırmada etkili olmak için:

Anne babalık amaçlarınızı,çocuğunuzun hangi değerleri benimsemesini istediğinizi belirleyebilirsiniz.
Belirlediğiniz değerleri çocuğunuzun kazanması yönünde neler yaptığınızı düşünebilirsiniz.
Ailenizin değerleri ve önceliklerini çocuklarınızın yanında sıklıkla konuşabilirsiniz. İstediğiniz davranışları açıklayarak net anlamalarını sağlayabilirsiniz.
Çocuklarınızda görmek istediğiniz davranışlara model olabilirsiniz.
Çocuğunuzla seyrettiği çizgi film, reklam veya oynadığı bilgisayar oyunları hakkında konuşabilirsiniz. Çocuğunuzla bunlardan ne anladığı hakkında ve gerçek dünya ile ilgili konuşabilirsiniz.
Çocuklarınızı dinleyerek ve söylediklerini anlamaya çalışarak onlara ne kadar önem verdiğinizi gösterebilirsiniz.
Çocuk kitapları okuyabilir, çocuk filmleri izleyebilirsiniz. Çocukların oyun ve oyuncaklarıyla oynayarak onları daha fazla anlama ve paylaşımda bulunma fırsatı bulabilirsiniz.
Yanlış davranışlarına daha az tepkisel davranabilir, çözümler bulma üzerine yoğunlaşabilirsiniz.
Çocuklarınızın olumlu davranışlarını yüreklendirebilirsiniz.
Çocuğun olgunluk seviyesi ve yaşına uygun kararları alması yönünde fırsatlar verebilir, böylece kişisel kontrolün gelişmesini sağlayabilirsiniz.
Televizyondan ve bilgisayardan uzak faaliyetlerle zaman geçirmeleri için yönlendirebilir ve gelişimsel oyunlar oynaması konusunda destekleyebilirsiniz.